Antyk I Późny Antyk

Antyk i Późny Antyk

W czasach antycznych w miejscu dzisiejszej Baškiej Vody istniała osada Aronia, o czym świadczą nie tylko znaleziska archeologiczne, ale również mapa Tabula Peutingeriana, na której w miejscu dzisiejszej Baškiej Vody zaznaczono osadę o tej nazwie. W czasach późnego antyku, od końca IV do VII wieku, dochodzi do wtargnięcia barbarzyńskich narodów, z tego powodu mieszkańcy Gradiny wznoszą twierdzę, w której mogli się schronić w przypadku napaści, ale także nadzorować wejście do Bračkiego kanału. Pozostałości po murach osady z V-VI wieku na Gradinie, możemy zobaczyć po dzień dzisiejszy, a liczne znaleziska amfor i innych przedmiotów ceramicznych świadczą o stosunkach handlowych z północną Afryką, ze wschodnimi wybrzeżami basenu Morza Śródziemnego i Morzem Czarnym. W pobliżu Gradiny odkryto znaczną ilość grobów z czasów antycznych, a także lampkę oliwną - lucernę, biżuterię, szklane naczynia, figurki Euterpe i Kupiduna i inne. Niektóre napisy nagrobne, oprócz imion rzymskich, wymieniają również imiona iliryjskie, z czego można wywnioskować, że oprócz nowych, niedawno osiadłych na tych terenach mieszkańców rzymskich, liczna była również autochtoniczna ludność iliryjska. Znaleziska archeologiczne w pobliżu miejscowości świadczą o istnieniu wielu rustykalnych willi (villae rusticae). W VII Słowianie zajmują Aronię i przestaje ona istnieć.

 

Następne tysiąc lat nie przynosi żadnych śladów życia miejskiego wzdłuż wybrzeża. Jedynie pasterze z osady Bast przyprowadzają swoje zwierzęta w pobliże morza, aby poić je na basczi vodi, źrodle wody pitnej, należy więc przypuszczać, że pierwsze budynki zostały wzniesione jako schrony dla pasterzy.